هیپوترمی در نوزادان

نوشته شده توسط سوسن ربیعی (کارشناس پرستاری) ، بیمارستان استاد مطهری. ارسال در بیماری ها:جنین ونوزاد

زمانی که دمای بدن نوزاد به کمترازپایین ترین حد تغییرطبیعی یعنی 36.5c برسد نوزادی که دمای بدن آنها در بدو تولد 4. 36 – 36 باشد ،درمعرض خطر هیپوترمی (سرما زدگی) هستند .

بیشترین حساسیت نوزاد به سرما در ظرف ساعت های اول بعد از تولد می باشد. هیپوترمی شانس ابتلا به مرگ و میررا افزایش می دهد و منجربه اختلال رشد و افزایش احتمال عفونت نیز دارد. چون سطح بدن نوزاد تازه متولد شده نسبت به وزن او تقریبا ً 3 برابر بزرگسالان می باشد .در نوزادان کم وزن لایه محافظ چربی زیرجلدی نازکتراست و میزان تقریبی گرمایی که از دست می دهد 4 برابر بزرگسالان می باشد .

راه های اتلاف حرارت

1- تبخیر: تبخیرآب روی بدن نوزاد(سطح پوست ) و ریه ها

2 - هدایت : یا انتقال دمای بدن به مواد خنک تری که با نوزاد در تماس هستند .

3 - تابش : زمانی که نوزاد در نزدیکی پنجره ، دیوارسرد یا تهویه باشد .

4 - وزش : درمعرض هوای سرد قرار بگیرد .

هیپوترمی به سه صورت دیده می شود:

  • هیپوترمی خفیف : درجه حرارت بین 4. 36- 36
  • هیپوترمی متوسط : درجه حرارت بین 9. 35- 32
  • هیپوترمی شدید : درجه حرارت کمتر از 32درجه سانتی گراد

عوامل ایجاد کننده هیپوترمی

  • کمبود آگاهی و مراقبت نامناسب پس از تولد
  • جداسازی نوزاد ازمادرپس اززایمان و تاخیر در شروع تغذیه
  • وزن و سن جنینی پایین
  • مکان زایمان و شرایط محیطی نامناسب مثل سرد بودن اتاق زایمان
  • روش های نادرست گرم کردن قبل و در حین جابه جایی نوزاد - عدم پوشاندن صحیح نوزاد
  • آسفکسی نوزاد ، هیپوکسی یا سایر بیماریهای نوزادان
  • مصرف داروهای بیهوشی در هنگام زایمان
  • خشک نکردن نوزاد بلافاصله پس از تولد و حمام خیلی زود .

علائم هیپوترمی

  • اولین علامت هشداردهنده سردی پاهای نوزاد ، و چنانچه نوزاد به موقع گرم نشود،دچار سردی کل بدن خواهد شد.
  • بی حالی و بی تفاوتی
  • خواب آلودگی
  • گریه ضعیف
  • رنگ پریدگی
  • سیانوز و یا قرمزی دست و پا همراه با تورم پدید آمده
  • مکیدن ضعیف شده و در نهایت متوقف می شود.
  • تنفس کند و سطحی و نا منظم
  • برادی کاردیا
  • کاهش قند خون و اسید وزمتابولیک ایجاد می شود .
  • در موارد شدید خون ریزی عمومی و خون ریزی ریوی ایجاد می شود .
  • در صورت عدم درمان ، مرگ نوزاد

پیشگیری

شایع ترین زمان پیشگیری دقایق اول پس ازتولد است . بنابراین خشک کردن نوزاد پس از تولد و تماس مستقیم پوست نوزاد با پوست بدن مادر کاملا ضروری است.

مراقبت مادرانه کانگورویی (Kangaroo mother care ) و شروع تغذیه با شیرمادراقدام حیاتی و اساسی می باشد . از گرم بودن اتاق نیز مطمئن باید بود . حمام نوزادان تا روز دوم پس از تولد به تعویق بیفتد و در صورت اجبار 6 ساعت پس از تولد صورت بگیرد .

درجه حرارت مناسب محیط برای نوزاد

نوزادان kg5/1- 1دمای محیط 33c-30c

نوزادان kg 2-5/1دمای محیط 30c تا 2روز بعد از تولد

                                          26c   از روز 2 تا 14

                                          24c  بعد از 2 هفته

نوزادان kg 3-2 دمای محیط 26 برای 1 هفته

                                        24c بعد از 1 هفته

نوزادان kg 3 دمای محیط  26c برای 1 روز

                                    24c  بعد از 1روز

 

درمان

هیپوترمی ممکن است علامتی ازعفونت نوزادباشد. پس از رد عفونت ، باید اقدام به درمان نمود.

هیپوترمی خفیف یا متوسط

  • گرم کردن نوزاد
  • تماس پوستی با بدن بزرگسال (مادر )

هیپوترمی شدید

  • نوزاد بایستی دربیمارستان بستری و از تشک گرم الکتریکی با حرارت 38- 37یا انکوباتوربا حرارت 36-35 استفاده کرد . تغذیه نوزاد را بایستی هرچه سریع تر شود . با گرم کردن سریع مصرف اکسیژن بیشترشده باید به نوزاد کسیژن داد تا دچارهیپوکسی و آپنه نشود . وقتی حرارت نوزاد به 34 درجه رسید باید از سرعت گرم کردن کاست تا منجر به هیپرترمی نشود .

مراقبت های پرستاری

  • خشک کردن نوزاد بلافاصله بعد از تولد
  • پوشاندن نوزاد بلافاصله بعد از تولد
  • کنترل درجه حرارت نوزاد هر 15 تا 30 دقیقه
  • تنظیم دمای محیط اطراف نوزاد
  • قرار دادن نوزاد درانکوباتور

 

 

 

درباره ی مادروکودک

 baby  امروزه دستیابی به اطلاعات علمی ، وبخصوص پزشکی ، دردنیای مجازی به سادگی میسرگشته است. اما متاسفانه وب سایت هایی که بتواننداین وظیفه رابه زبان فارسی انجام دهندناچیزویاحتی بهتراست گفته شودکه هیچ است.موسسه ایران مدلاین به منظوربرطرف کردن این نیازفارسی زبان های دنیا، دوپایگاه علمی " ایران مدلاین" [جهت دسترسی به دنیای علم پزشکی وتندرستی] و " مادروکودک" [ارائه اطلاعات علمی موثق درزمینه بیماری های مادروکودک] رافراهم وراه اندازی نموده است. هرچندکه تارسیدن به نقطه مطلوب ، فاصله زیادی است.