زردی دوران شیرخوارگی

نوشته شده توسط دکترعطایی :فوق تخصصی نوزادان . ارسال در دنیای شیرخواران

هيپربيلي روبينمي (افزایش سطح بیلی روبین) از مشكلات شايع و معمولاً خوش خيم نوزادي و بيشترين علت بستري در بخش نوزادان است. حدود 60% نوزادهاي رسيده و 80% نوزادهاي نارس در هفته اول زندگي دچار زردي (هیپربیلی روبینمی) مي شوند كه علت آن تجمع رنگدانه غير كنژوگه، غير قطبي و محلول در چربي بيلي روبين در پوست نوزاد است (واكنش غير مستقيم). زردي پوست همچنين مي تواند به علت رسوب رنگدانه ها در ميكروزوم هاي كبدي توسط آنزيم يوريدين دي فسفوگلوكورونيك اسيد گلوكورونيل ترانسفراز به صورت استرگلوكورونيد بيلي روبين باشد كه قطبي و محلول در آب است .

در حالت طبيعي سطح بيلي روبين در سرم بند ناف mg/dl 3-1 و سرعت افزايش آن كمتر از mg/dl 5 در روز است. به اين ترتيب زردي فيزيولوژيك در روزهاي دوم و سوم زندگي آشكار شده، معمولاً در روز 3-2 در بيشترين مقدار خود بوده و سپس تدريجاً كم شده تا آنكه در روزهاي 7-5 به mg/dl 2 مي رسد. به طور كلي در 7-6% شيرخواران رسيده بيلي روبين غير مستقيم بيش از 9/12 و در حدود 3% آنها ميزان بيلي روبين غير مستقيم حتي بيش از 15 است .

كرن ايكتروس ( آسیب مغزی به علت رسوب رنگدانه زردی )يك عارضه خطرناك هيپربيلي روبينمي غير مستقيم است كه به صورت سندرم عصبي وخيم تظاهر مي كند. اين سندرم با مرگ و مير بالايي همراه بوده و نوزادهايي كه زنده مي مانند اكثراً به اختلالات ذهني، تشنج، اختلالات تكلم و شنوايي، هيپوتوني، علائم اكستراپيراميدال، كره آتتوز دو طرفه و اسپاسم عضلاني مبتلا خواهند بود .

در شيرخواران رسيده اي كه با شير مادر تغذيه مي شوند و عامل زمينه اي خطرسازي از قبيل هموليز و آسفيكسي نداشته اند كرن ايكترويس در زماني ايجاد مي شود كه بيلي روبين از mg/dl 30 بالاتر باشد، گرچه محدوده آن وسيع است (mg/dl 50-21).

فتوتراپي (نور درمانی) رايج ترين روش درماني و پروفيلاكسي هيپربيلي روبينمي غير كنژوگه است كه تقريباً در تمام موارد بدون در نظر گرفتن رسش (Maturity )، وجود يا فقدان هموليز و درجه رنگ دانه دار شدن پوست منجر به كاهش غلظت بيلي روبين مي شود.

از درمان هاي جانبي ديگر تجويز مواد خوراكي غير قابل جذب است كه احتمالاً با اتصال به بيلي روبين در روده يا با كاستن چرخ انتروهپاتيك منجر به كاهش جذب روده اي بيلي روبين و در نتيجه كاهش سطح سرمي آن مي شوند. زغال فعال، آگار و كلستيرامين از موادي است كه تاكنون به عنوان درمان هاي كمكي در كاستن زردي نوزادان از آنها استفاده شده ولي استفاده وسيع و روتين از اين مواد نيازمند تحقيقات بيشتري است.

ترنجبين يا Mann نوعي ماده قندي است كه در اثر فعاليت حشره اي سخت بال به نام لارينوس به صورت قطرات شبنم روي گياه ظاهر مي شود.

در فرهنگ بومي خاورمیانه از موادي مثل ترنجبين و شير خشت در درمان زردي نوزادان استفاده مي شود.

يافته هاي تحقیقات متعدد نشان داده است عليرغم باورهاي بومي تجويز ترنجبين خوراكي تاثيري در كاهش ميزان بيلي روبين نوزادان بستري نداشته است. هرچند که بيلي روبين مستقيم 48 ساعت بعد از تجويز ترنجببن به طور معناداری کاهش می یابد؛ ولي بر بيلي روبين توتال هیچگونه تاثیری ندارد و از آنجائيكه هدف از درمان هيپربيلي روبينمي كاستن بيلي روبين غير مستقيم است، تجويز ترنجبين راه درماني مناسبي نمی باشد.

با توجه به نتايج حاصله از این مطالعات و عدم تأثير ترنجبين خوراكي بر كاستن زردي نوزادي استفاده از اين ماده در درمان هيپربيلي روبينمي نوزادي توصيه نمي شود.

نکته مهم آنکه قطره مشهور به بیلی ناستر که به صورت تجاری در بازار ایران وجود دارد نیز از شیرخشت تهیه شده است ،و هیچگونه تاثیری بر هیپربیلی روبینمی نوزادان ندارد.

درباره ی مادروکودک

 baby  امروزه دستیابی به اطلاعات علمی ، وبخصوص پزشکی ، دردنیای مجازی به سادگی میسرگشته است. اما متاسفانه وب سایت هایی که بتواننداین وظیفه رابه زبان فارسی انجام دهندناچیزویاحتی بهتراست گفته شودکه هیچ است.موسسه ایران مدلاین به منظوربرطرف کردن این نیازفارسی زبان های دنیا، دوپایگاه علمی " ایران مدلاین" [جهت دسترسی به دنیای علم پزشکی وتندرستی] و " مادروکودک" [ارائه اطلاعات علمی موثق درزمینه بیماری های مادروکودک] رافراهم وراه اندازی نموده است. هرچندکه تارسیدن به نقطه مطلوب ، فاصله زیادی است.